ट्राइकोमोनिसिस यौन प्रसारित रोग हो । जुन ‘ट्राइकोमोनस भेजिनलिज’ परजीवीको संक्रमणको कारण लाग्छ । यो समस्यालाई चिकित्सकीय भाषामा ‘ट्रीच’ पनि भनिन्छ । यो रोग महिला र पुरुष दुवैमा देखिन्छ । तुलनात्मक रुपमा महिलामा यसको लक्षण र संक्रमण देखिने प्रबल सम्भावना हुन्छ ।
यता, पुरुषमा भने यसको लक्षण नदिन पनि सक्छ । ट्राइकोमोनिसिसको समयमै पहिचान र उपचार हुन सकेन भने यो रोगले एचआईभी सहित अन्य यौनरोग पनि गराउन सक्छ ।
विश्वव्यापी रुपमा यो समस्या साझा रूपमै देखिएको पाइन्छ । यौन जीवनमा सक्रिय हुने जो कोही यो समस्याको चपेटामा पर्न सक्छन् । वर्षेनी लाखौं मानिसमा ट्राइकोमोनिसिसको संक्रमणबाट प्रभावित हुन्छन् ।
कसरी लाग्छ ?
ट्राइकोमोनिसिसबाट पहिलै संक्रमित भएकोसँग असुरक्षित यौन सम्बन्ध राख्दा यो रोग लाग्छ । महिलामा यो संक्रमण योनी हुँदै पाठेघरसम्म पुग्न सक्छ । त्यस्तै, पुरुषमा लिंग हुँदै प्रोस्टेट र मूत्रथैलीमा समेत पुग्न सक्छ । कुनै लक्षण नदेखिए पनि संक्रमितबाट यौन खेलौनाको प्रयोग, मुखमैथुन र असुरक्षित यौन सम्बन्धबाट अर्को व्यक्तिलाई सार्न सक्छन् ।
यद्यपि, यो संक्रमित व्यक्तिबाट खाना, कपडा र चुम्बनबाट सर्दैन ।
जोखिम कारक
– एकभन्दा बढी यौन साथी बनाउनु
– असुरक्षित यौन सम्पर्क
– पहिला नै ट्राइकोमोनिसिस भइसकेको अवस्थामा
– अन्य यौन प्रसारित रोग भएमा
लक्षण
धेरैजसोमा ट्राइकोमोनियासिस संक्रमण भएकाहरूमा लक्षण नै देखिंदैन । र, पहिचान छिटो हुन पाउँदैन । महिलाको तुलनामा पुरुषमा प्रायः कुनै लक्षण हुँदैन । यदि महिलामा संक्रमण भएमा लक्षणहरू एक हप्ताभित्र देखा पर्छ ।
महिलामा देखिने लक्षण
– योनीबाट पहेंलो-हरियो वा सेतो दूधजस्तो पानी बग्नु
– योनीबाट कडा गन्ध आउनु
– पिसाब गर्दा दुखाइ र असहज महसुस हुनु
– यौन सम्बन्ध राख्दा पीडा हुनु
– योनी चिलाउनु र यसको क्षेत्र सुन्निनु
पुरुषमा देखिने लक्षण
– बिहान पिसाब पहिलो पटक गर्दा लिङ्गबाट स्राब हुनु
– लिङ्गको टुप्पो वा मूत्रद्वार वरपर चिलाउनु
– यौन सम्पर्क गर्दा र वीर्य झर्दा दुख्नु
– पिसाब गर्दा दुख्ने र आफैं ठीक हुनु
ट्राइकोमोनियासिमा देखिने यस्ता लक्षण आफैं ठीक हुँदैनन् । यो समस्या भए तुरुन्त परीक्षण गराउने र आफ्नो यौन साथीलाई पनि खुलेर भन्न सकिन्छ ।
पहिचान
महिलामा योनीभित्रको तरल पदार्थ,र पिसाबको नमुना लिन सकिन्छ । योनीस्राबको नमुना लिई माइक्रो स्कोप, कल्चर र डीएनए परीक्षणबाट पनि पत्ता लाग्छ । नियमित पाठेघरको मुखको परीक्षण गर्दा पनि यो रोगको पहिचान हुनसक्छ ।
पुरुषमा मूत्रनलीबाट तरल पदार्थको नमुना लिइन्छ ।
उपचार
यो संक्रमणको पत्ता लागेमा खाने औषधिले पनि निको पार्छ । औषधिमा ‘मेटोनिडाजोल’ वा ‘टाइनिडाजोल एन्टिबायोटिक्स’ लिन सकिन्छ, जुन चिकित्सकको सल्लाहमा मात्र खानुपर्छ । यी औषधिले संक्रमणलाई रोक्न सक्छ ।
जबसम्म उपचार पूरा हुँदैन । तबसम्म यौनसम्बन्ध नबनाउन सल्लाह दिइन्छ । यसको उपचार नभएमा यो महिनौं र वषौंसम्म रहिरहन सक्छ ।
उपचार नभएमा
यदि समयमा उपचार भएन भने यसले अन्य यौन प्रसारित रोगको जोखिम गराउन सक्छ । गर्भावस्थामा यो समस्या भएमा डाक्टरले तोकेको प्रसव मिति अगावै सन्तान जन्मिने, कम तौलको हुनसक्ने र उनीहरूमा पनि यसको संक्रमण हुने सम्भावना हुन्छ ।
त्यस्तै, उपचार नभएमा यौनाङ्गबाट गन्हाउने खालको तरल पदार्थ बग्ने, सुन्निने र रातोपन भइराख्ने हुनसक्छ ।
कसरी बच्ने ?
– यौन सम्बन्ध राख्दा कण्डमको प्रयोग गर्ने
– असामान्य स्राव, घाउ र पिसाब गर्दा दुखाइ भएमा यौन सञ्चारित रोगको परीक्षण गराउने
– वर्षमा एक पटक पाठेघरको लागि जाँच गराउँदा यौन सञ्चारित रोगको पनि परीक्षण गराउने ।
